Afazja u dzieci – jak rozpoznać i wspierać dziecko w rozwoju mowy

Czym jest afazja?

Afazja u dzieci to zaburzenie rozwoju języka, które utrudnia mówienie i rozumienie słów. Dziecko z afazją słyszy dobrze i prawidłowo się rozwija, ale ma trudność z tym, by ubrać myśli w słowa. W literaturze mówi się o afazji rozwojowej, gdy mowa od początku rozwija się nieprawidłowo, oraz o afazji nabytej, gdy dziecko traci wcześniej nabyte umiejętności po urazie lub chorobie mózgu.

To zaburzenie nie ma jednej przyczyny. Najczęściej wynika z nieprawidłowego funkcjonowania struktur mózgowych odpowiedzialnych za język. U niektórych dzieci może być skutkiem komplikacji okołoporodowych, infekcji lub urazu, ale czasem przyczyna pozostaje nieznana.

Jak rozpoznać pierwsze objawy afazji?

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale są sygnały, które powinny zwrócić uwagę rodziców:

  • dziecko mówi mało lub wcale mimo prawidłowego słuchu,
  • ma trudności ze zrozumieniem prostych poleceń,
  • mówi niejasno, przekręca wyrazy, myli kolejność sylab,
  • nie potrafi budować pełnych zdań,
  • używa ograniczonej liczby słów.

U starszych dzieci często pojawiają się także trudności z czytaniem i pisaniem.
Jeśli zauważasz takie objawy, warto skonsultować się z logopedą. Wczesna diagnoza pozwala szybko rozpocząć terapię i zapobiec pogłębianiu trudności.

Jak przebiega diagnoza?

Diagnoza afazji nie polega na jednym badaniu. Logopeda lub neurologopeda analizuje wiele aspektów rozwoju dziecka. Najczęściej obejmuje to:

  • Wnikliwa obserwacja dziecka podczas swobodnej rozmowy i wykonywania różnych zadań
  • Wywiad z rodzicami dotyczący rozwoju dziecka począwszy od rozwoju prenatalnego, okołoporodowego poprzez rozwój fizyczny, psychpmotoryczny, rozwój mowy, przebyte choroby aż po sytuacje rodzinną i środowiskową
  • Ocenę rozumienia oraz nadawania mowy
  • Ocenę poziomu innych możliwie współwystepujących zaburzeń 
    • zaburzenia koncentracji i uwagi
    • problemy z pamięcią
    • problemy w zakresie motoryki małej oraz precyzji ruchu
    • trudności emocjonalne

Diagnoza logopedyczna afazji jest złożonym procesem, który wymaga oceny wielu aspektów rozwoju językowego i pozajęzykowego. Jest to proces długoterminowy i często wymaga współpracy wielu specjalistów.

👉 Zobacz jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u logopedy.

Jak wygląda terapia?

Terapia afazji to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i systematyczności. Podstawą jest indywidualny plan terapii logopedycznej, opracowany po diagnozie. Zajęcia mają formę zabawy i rozmowy, dzięki czemu dziecko uczy się mówić w naturalny sposób.

Podczas spotkań logopeda pracuje nad:

  • rozwijaniem rozumienia mowy,
  • nauką nowych słów i budowaniem zdań,
  • poprawą artykulacji,
  • doskonaleniem umiejętności komunikacyjnych.

Ogromną rolę odgrywa codzienne wsparcie rodzica – rozmowa, wspólne czytanie, zabawy językowe i cierpliwe reagowanie na próby komunikacji.

👉 Zobacz, jak wyglądają zajęcia logopedyczne w Akademii Look.

Jak możesz pomóc dziecku w domu?

Nie wszystko dzieje się w gabinecie. Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy ćwiczenia logopedyczne są częścią codziennego życia. Oto kilka prostych sposobów:

  • mów do dziecka spokojnie i wyraźnie,
  • nie poprawiaj złością, tylko powtórz słowo w prawidłowej formie,
  • bawcie się w gry słowne i rymowanki,
  • czytaj na głos książki dopasowane do wieku,
  • chwal dziecko za każdą próbę wypowiedzi.

👉 Więcej pomysłów znajdziesz w naszym artykule: Zabawy wspierające rozwój mowy dziecka.

Czy afazję można wyleczyć?

Afazja nie zawsze znika całkowicie, ale dzięki terapii dziecko może znacząco poprawić komunikację.
Z badań wynika, że dzieci, które rozpoczęły terapię wcześnie, mają znacznie lepsze efekty w nauce i relacjach z rówieśnikami. Najważniejsze to nie czekać. Każdy miesiąc ma znaczenie.

Podsumowanie

Afazja u dzieci to wyzwanie, ale przy odpowiednim wsparciu — można z nią skutecznie pracować. Najlepszym rozwiązaniem jest szybka diagnoza i indywidualna terapia prowadzona przez doświadczonego logopedę. W Akademii Look pomagamy dzieciom odzyskać pewność w mówieniu i komunikacji.

📞 Skontaktuj się z nami i dowiedz się, jak możemy pomóc Twojemu dziecku.